Είναι ένα από τα μεγαλύτερα παράδοξα της μνήμης. Υπάρχουν περίοδοι της ζωής μας που, όταν τις ζούσαμε, ανυπομονούσαμε να περάσουν. Δύσκολες χρονιές, αγχωτικές στιγμές, μέρες γεμάτες προβλήματα. Κι όμως, χρόνια αργότερα μπορεί να τις θυμόμαστε με μια παράξενη γλυκύτητα.
Η ανθρώπινη μνήμη δεν λειτουργεί σαν καταγραφή βίντεο. Δεν αποθηκεύει τα πάντα με την ίδια ένταση. Με τον χρόνο, πολλές καθημερινές δυσκολίες ξεθωριάζουν και μένουν πιο έντονα οι στιγμές, οι άνθρωποι και τα συναισθήματα που χαρακτήρισαν μια εποχή.
Γι’ αυτό μπορεί κάποιος να νοσταλγεί τα φοιτητικά χρόνια, παρότι τότε είχε άγχος για εξετάσεις και χρήματα. Να θυμάται μια παλιά δουλειά με χαμόγελο, παρότι τότε παραπονιόταν καθημερινά. Δεν νοσταλγεί απαραίτητα την κατάσταση. Νοσταλγεί τον εαυτό του μέσα σε εκείνη.
Ο Daniel Kahneman έκανε διάκριση ανάμεσα στον εαυτό που βιώνει μια στιγμή και στον εαυτό που αργότερα τη θυμάται. Αυτοί οι δύο δεν αξιολογούν πάντα τη ζωή με τον ίδιο τρόπο.
Ίσως λοιπόν το παρελθόν να μην ήταν πάντα καλύτερο. Ίσως απλώς το κοιτάμε χωρίς το βάρος που κουβαλούσαμε τότε. Ξέρουμε ότι επιβιώσαμε από τις δυσκολίες του και έτσι μπορούμε πλέον να δούμε και την ομορφιά που κρυβόταν μέσα του.
Και αυτή είναι μια από τις πιο περίεργες ικανότητες της ανθρώπινης φύσης: μπορεί να μετατρέπει ακόμη και δύσκολες στιγμές σε αναμνήσεις που κάποτε θα μας κάνουν να χαμογελάσουμε.
