Ορισμένοι από τους αρχαίους πολιτισμούς όπως της Μεσοποταμίας, της Αιγύπτου, της Κίνας, της Ινδίας είχαν ένα κοινό χαρακτηριστικό: οι χωρικοί ήταν μονογαμικοί, ενώ οι εύποροι άντρες με υψηλή κοινωνική θέση συνέχιζαν την πρακτική της πολυγυνίας, είτε έχοντας πολλές συζύγους είτε μία σύζυγο και πολλές παλλακίδες. Οι περισσότεροι άνθρωποι ενστικτωδώς είναι μονογαμικοί, ωστόσο για τους ισχυρούς άντρες η πολυγυνία ούτε αποδοκιμάζεται κοινωνικά ούτε απαγορεύεται δια νόμου. Το 15% των ανθρώπινων πολιτισμών απέρριπταν ευθέως την πολυγυνία, είτε για θρησκευτικούς λόγους είτε για φιλοσοφικούς.
Οι περισσότεροι πετυχημένοι τσαρλατάνοι της θρησκείας ανά τους αιώνες έπειθαν τους ακόλουθούς τους ότι για κάποιο λόγο ο Θεός θεωρούσε εξαιρετικά σημαντικό ο τσαρλατάνος και οι φίλοι του να κάνουν τακτικά σεξ με πολλές γυναίκες, ενώ την ίδια στιγμή διακήρυττε ότι η γυναικεία σεξουαλική ελευθερία και η απιστία έπρεπε να τιμωρούνται αυστηρά.
Στην Παλαιά Διαθήκη υπάρχουν αρκετοί πατριάρχες, προφήτες και ιερές μορφές που είχαν πολλές συζύγους λ.χ. ο Μωυσής είχε τρεις.
Στην Επιστολή Προς Κορινθίους ο Απόστολος Παύλος υπερασπίζεται ρητά τη μονογαμία.
Στην αρχαία Ινδία επέτρεπαν την πολυγυνία, ενώ στα ιερά ινδουιστικά κείμενα παρουσιάζεται ως καθιερωμένη πρακτική για τους πλούσιους και τους ισχυρούς.
Η πολυγυνία συνηθιζόταν στα μέλη των μεσαιωνικών βασιλειών της Δυτικής Αφρικής, λόγω της επιρροής του μουσουλμανισμού.
Ο Μωάμεθ είχε παντρευτεί ένα εξάχρονο κορίτσι καθώς και την πρώην σύζυγο του γιού του.
Ο βουδισμός δεν παίρνει θέση στο δίλλημα μονογαμία ή πολυγυνία.
Στην αρχαία Κίνα οι περισσότεροι χωρικοί ήταν μονογαμικοί εκτός κι αν κάποιος άντρας μπορούσε να στηρίξει οικονομικά και μια δεύτερη γυναίκα.
Στην αρχαία Ελλάδα η πολυγυνία επιτρεπόταν ως ένα βαθμό στην ελίτ, αυτό όμως απαγορεύτηκε μετά την κατάκτηση από τους Ρωμαίους. Η πορνεία ωστόσο ήταν νόμιμη για τους Ρωμαίους και μπορούσαν να βιάσουν τις δούλες τους διότι εκείνες δεν αναγνωρίζονταν ως άτομα. Στις γυναίκες της Ρώμης δεν επιτρεπόταν η ίδια σεξουαλική ελευθερία.
Σε όλους αυτούς τους πολιτισμούς και τις θρησκευτικές παραδόσεις, η πολυγυνία δεν λειτούργησε ποτέ ως «ελευθερία επιλογής», αλλά ως προνόμιο εξουσίας. Η γυναίκα αντιμετωπίστηκε κυρίως ως πόρος: αναπαραγωγικός, σεξουαλικός ή κοινωνικός. Η μονογαμία δεν επικράτησε επειδή οι κοινωνίες έγιναν ηθικότερες, αλλά επειδή περιόρισε τη συγκέντρωση δύναμης στους λίγους και μείωσε τις ανισότητες. Όπου η θρησκεία συμμάχησε με την εξουσία, η γυναικεία αυτονομία ήταν το πρώτο θύμα.
