Η ιδέα της αθανασίας απασχολεί τον άνθρωπο εδώ και αιώνες. Από τους αρχαίους μύθους μέχρι τη σύγχρονη επιστημονική φαντασία, η ανάγκη να νικήσουμε τον χρόνο παραμένει βαθιά ριζωμένη μέσα μας. Σήμερα, όμως, η τεχνολογία επιχειρεί να δώσει σε αυτή την ιδέα μια εντελώς νέα μορφή. Όχι βιολογική, αλλά ψηφιακή.
Η λεγόμενη «ψηφιακή αθανασία» βασίζεται στη συλλογή τεράστιου όγκου προσωπικών δεδομένων. Μηνύματα, βίντεο, φωνητικά, φωτογραφίες, συνήθειες και τρόποι ομιλίας μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία ψηφιακών μοντέλων που μιμούνται έναν άνθρωπο με εντυπωσιακή ακρίβεια.
Ήδη υπάρχουν εφαρμογές που επιτρέπουν τη δημιουργία chatbot βασισμένων στην προσωπικότητα κάποιου ανθρώπου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, συγγενείς συνομιλούν με ψηφιακές εκδοχές αγαπημένων τους προσώπων που έχουν πεθάνει. Η εμπειρία αυτή βρίσκεται κάπου ανάμεσα στην παρηγοριά και στην ανατριχίλα.
Οι υποστηρικτές αυτής της τεχνολογίας πιστεύουν πως μπορεί να διατηρήσει αναμνήσεις, ιστορίες και προσωπικότητες για τις επόμενες γενιές. Οι επικριτές, όμως, θέτουν βαθιά ηθικά ερωτήματα. Μπορεί ένας αλγόριθμος να αντικαταστήσει πραγματικά έναν άνθρωπο; Και ποιος αποφασίζει τι συμβαίνει με τα προσωπικά δεδομένα μετά τον θάνατο;
Η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη όταν μπαίνει στο παιχνίδι η τεχνητή νοημοσύνη. Όσο πιο εξελιγμένα γίνονται τα συστήματα, τόσο πιο δύσκολο θα είναι να ξεχωρίσουμε τη διαφορά ανάμεσα σε μια πραγματική προσωπικότητα και σε μια ψηφιακή απομίμηση.
Ίσως τελικά η τεχνολογία να μην μπορεί να νικήσει τον θάνατο. Μπορεί όμως να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο θυμόμαστε, πενθούμε και διατηρούμε την ανθρώπινη παρουσία μέσα στον χρόνο
