Σχεδόν κάθε άνθρωπος έχει βιώσει την ενόχληση που προκαλεί μια υπόθεση η οποία παραμένει ανολοκλήρωτη. Ένα βιβλίο που έμεινε στη μέση, μια εργασία που δεν ολοκληρώθηκε, μια συζήτηση που διακόπηκε απότομα ή ακόμη και μια τηλεοπτική σειρά που σταμάτησε πριν από το τελευταίο επεισόδιο δημιουργούν μια αίσθηση εκκρεμότητας που δύσκολα αγνοείται.
Η τάση αυτή δεν αφορά μόνο την καθημερινότητα. Επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι εργάζονται, οργανώνουν τις υποχρεώσεις τους και λαμβάνουν αποφάσεις. Οι ψυχολόγοι έχουν διαπιστώσει ότι οι ανολοκλήρωτες εργασίες παραμένουν πιο έντονα στη μνήμη σε σχέση με εκείνες που έχουν ήδη ολοκληρωθεί. Ο εγκέφαλος φαίνεται να τις αντιμετωπίζει ως «ανοιχτούς λογαριασμούς», διατηρώντας τες ενεργές μέχρι να κλείσει ο κύκλος τους.
Το φαινόμενο αυτό εξηγεί γιατί πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να χαλαρώσουν όταν γνωρίζουν ότι έχουν αφήσει σημαντικές εκκρεμότητες. Ακόμη κι αν δεν ασχολούνται εκείνη τη στιγμή με το συγκεκριμένο θέμα, ένα μέρος της προσοχής τους εξακολουθεί να επιστρέφει σε αυτό.
Η ίδια ψυχολογική λειτουργία αξιοποιείται συχνά στη λογοτεχνία, στον κινηματογράφο και στις τηλεοπτικές σειρές. Οι δημιουργοί αφήνουν σκόπιμα αναπάντητα ερωτήματα ή διακόπτουν την εξέλιξη της ιστορίας σε κρίσιμα σημεία, γνωρίζοντας ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος δυσκολεύεται να αποδεχθεί την έλλειψη κατάληξης. Η περιέργεια μετατρέπεται σε κίνητρο που κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του κοινού.
Παράλληλα, η ανάγκη για ολοκλήρωση επηρεάζει και τις προσωπικές αποφάσεις. Οι άνθρωποι επιδιώκουν να κλείνουν κύκλους, να επιλύουν διαφωνίες και να δίνουν τέλος σε καταστάσεις που παραμένουν ασαφείς. Η αβεβαιότητα απαιτεί συνεχή νοητική επεξεργασία, ενώ η ολοκλήρωση επιτρέπει στον εγκέφαλο να αποδεσμεύσει πόρους και να στραφεί σε νέους στόχους.
Η ανθρώπινη φύση δεν αγαπά τις εκκρεμότητες. Αναζητά τη συνέχεια, τη λύση και το τέλος. Ίσως γι’ αυτό οι ιστορίες με ξεκάθαρη κατάληξη, οι ολοκληρωμένες προσπάθειες και οι απαντήσεις στα δύσκολα ερωτήματα εξακολουθούν να προσφέρουν μια ιδιαίτερη αίσθηση ικανοποίησης.
