Οι περισσότεροι άνθρωποι συνομιλούν καθημερινά με τον εαυτό τους, ακόμη κι αν δεν το αντιλαμβάνονται. Πρόκειται για έναν διαρκή εσωτερικό διάλογο που συνοδεύει σχεδόν κάθε απόφαση, κάθε προβληματισμό και κάθε προσωπική αξιολόγηση. Αν και παραμένει αόρατος στους γύρω μας, έχει σημαντική επίδραση στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τις δυνατότητές μας, τις σχέσεις μας και τις επιλογές που κάνουμε.
Ο εσωτερικός διάλογος λειτουργεί πολλές φορές ως εργαλείο οργάνωσης της σκέψης. Μέσα από αυτόν ο άνθρωπος επεξεργάζεται πληροφορίες, σχεδιάζει κινήσεις και προσπαθεί να κατανοήσει όσα συμβαίνουν γύρω του. Όταν όμως ο διάλογος αυτός αποκτά υπερβολικά επικριτικό χαρακτήρα, μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά την αυτοπεποίθηση.
Δεν είναι λίγοι εκείνοι που αντιμετωπίζουν τον εαυτό τους με πολύ μεγαλύτερη αυστηρότητα απ’ όση θα χρησιμοποιούσαν απέναντι σε έναν φίλο ή έναν συνεργάτη. Ένα λάθος διογκώνεται, μια αποτυχία θεωρείται προσωπική ανεπάρκεια και μια δυσκολία ερμηνεύεται ως απόδειξη ότι «δεν είναι αρκετά καλοί». Αυτή η στάση μπορεί να οδηγήσει σε ανασφάλεια και να περιορίσει την ανάληψη πρωτοβουλιών, ακόμη και όταν υπάρχουν οι απαραίτητες ικανότητες.
Από την άλλη πλευρά, ένας πιο ισορροπημένος εσωτερικός διάλογος δεν σημαίνει ότι κάποιος αγνοεί τα λάθη του ή αποφεύγει την αυτοκριτική. Σημαίνει ότι αξιολογεί τα γεγονότα με ρεαλισμό, αναγνωρίζει τις δυσκολίες, αλλά ταυτόχρονα δεν παραβλέπει τις επιτυχίες και την πρόοδο που έχει σημειώσει.
Οι ψυχολόγοι επισημαίνουν ότι η ποιότητα του εσωτερικού διαλόγου επηρεάζει άμεσα την ψυχική ανθεκτικότητα. Άνθρωποι που μπορούν να αντιμετωπίζουν τον εαυτό τους με κατανόηση και αντικειμενικότητα διαχειρίζονται συχνά αποτελεσματικότερα τις αποτυχίες και προσαρμόζονται ευκολότερα στις αλλαγές.
Η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι να σταματήσει ο εσωτερικός διάλογος. Είναι να γίνει περισσότερο υποστηρικτικός και λιγότερο τιμωρητικός. Γιατί πολλές φορές ο πιο αυστηρός κριτής δεν βρίσκεται στο περιβάλλον μας, αλλά μέσα στις δικές μας σκέψεις.
