Η νύχτα συχνά περιγράφεται ως περίοδος ηρεμίας, όμως στην πραγματικότητα πρόκειται για μια φάση μειωμένων εξωτερικών ερεθισμάτων. Αυτή η αλλαγή δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος σταματά να σκέφτεται, αλλά ότι αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο οργανώνονται οι σκέψεις του.
Κατά τη διάρκεια της ημέρας, η προσοχή είναι κατακερματισμένη. Υπάρχουν πολλαπλές απαιτήσεις που διεκδικούν άμεση ανταπόκριση. Αντίθετα, τη νύχτα, ο εγκέφαλος λειτουργεί χωρίς τον ίδιο βαθμό εξωτερικής πίεσης και αυτό επιτρέπει την επεξεργασία εμπειριών που είχαν παραμείνει ημιτελείς. Γεγονότα που φαινομενικά δεν είχαν ιδιαίτερη σημασία μπορεί να επανεμφανιστούν, όχι γιατί άλλαξαν, αλλά γιατί τώρα υπάρχει χώρος να αναλυθούν.
Αυτή η διαδικασία δεν είναι ούτε τυχαία ούτε σπάνια. Είναι βασικό στοιχείο της ανθρώπινης γνωστικής λειτουργίας. Η νύχτα δεν δημιουργεί σκέψεις από το μηδέν, αλλά οργανώνει αυτό που ήδη υπάρχει. Και ακριβώς σε αυτό το σημείο αποκτά τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της: λειτουργεί σαν περίοδος εσωτερικής καταγραφής, όπου ο άνθρωπος έρχεται σε επαφή με όσα η μέρα δεν του επέτρεψε να δει καθαρά.
