Τα προσωπικά δεδομένα έχουν εξελιχθεί σε έναν από τους πολυτιμότερους πόρους της ψηφιακής οικονομίας. Κάθε αναζήτηση στο διαδίκτυο, κάθε αγορά με κάρτα, κάθε χρήση εφαρμογής και κάθε επίσκεψη σε μια ιστοσελίδα αφήνει πίσω της ένα ψηφιακό αποτύπωμα. Οι πληροφορίες αυτές αξιοποιούνται από εταιρείες για την παροχή προσωποποιημένων υπηρεσιών, τη βελτίωση προϊόντων και, κυρίως, για τη στόχευση διαφημίσεων. Τι θα συνέβαινε όμως αν από αύριο απαγορευόταν πλήρως η συλλογή οποιουδήποτε προσωπικού δεδομένου από ιδιωτικές επιχειρήσεις;
Η πρώτη μεγάλη αλλαγή θα εμφανιζόταν στην αγορά της ψηφιακής διαφήμισης. Το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων πολλών διαδικτυακών πλατφορμών βασίζεται στην προβολή εξατομικευμένων διαφημίσεων, οι οποίες δημιουργούνται με βάση τις προτιμήσεις και τη συμπεριφορά των χρηστών. Χωρίς πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα, οι διαφημίσεις θα γίνονταν γενικές και λιγότερο αποτελεσματικές, επηρεάζοντας σημαντικά τα επιχειρηματικά μοντέλα πολλών τεχνολογικών κολοσσών.
Παράλληλα, θα άλλαζε και η εμπειρία των ίδιων των χρηστών. Οι υπηρεσίες streaming δεν θα μπορούσαν να προτείνουν περιεχόμενο με βάση τις προηγούμενες επιλογές, τα ηλεκτρονικά καταστήματα δεν θα εμφάνιζαν εξατομικευμένες προτάσεις προϊόντων και οι εφαρμογές πλοήγησης δεν θα προσαρμόζονταν στις καθημερινές διαδρομές κάθε οδηγού. Οι ψηφιακές υπηρεσίες θα συνέχιζαν να λειτουργούν, αλλά θα έχαναν μεγάλο μέρος της προσωποποίησης που χαρακτηρίζει τη σημερινή εποχή.
Στον χώρο της υγείας, οι επιπτώσεις θα ήταν διπλές. Από τη μία πλευρά, οι πολίτες θα απολάμβαναν υψηλότερο επίπεδο προστασίας της ιδιωτικότητάς τους. Από την άλλη, η αξιοποίηση μεγάλων ανώνυμων συνόλων δεδομένων για την ανάπτυξη νέων θεραπειών, την πρόβλεψη επιδημιών ή τη βελτίωση της διάγνωσης θα γινόταν πιο δύσκολη, επιβραδύνοντας πιθανώς την επιστημονική έρευνα.
Το ίδιο θα ίσχυε και για τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Οι τράπεζες χρησιμοποιούν δεδομένα για την αξιολόγηση κινδύνου, την πρόληψη απάτης και την παροχή εξατομικευμένων υπηρεσιών. Η πλήρης απαγόρευση συλλογής προσωπικών πληροφοριών θα απαιτούσε την ανάπτυξη νέων μεθόδων αξιολόγησης και ασφάλειας.
Από την πλευρά των πολιτών, το όφελος θα ήταν προφανές. Η ανησυχία για τη διαρροή προσωπικών πληροφοριών, την εμπορική εκμετάλλευση των δεδομένων ή τη δημιουργία λεπτομερών ψηφιακών προφίλ θα περιοριζόταν σημαντικά. Η ιδιωτικότητα θα ενισχυόταν, όμως το τίμημα θα ήταν η απώλεια πολλών υπηρεσιών που σήμερα θεωρούνται αυτονόητες.
Η συζήτηση γύρω από τα προσωπικά δεδομένα βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της διεθνούς πολιτικής και τεχνολογικής ατζέντας. Το υποθετικό αυτό σενάριο δείχνει ότι τα δεδομένα δεν αποτελούν απλώς πληροφορίες, αλλά έναν από τους βασικούς πυλώνες της ψηφιακής οικονομίας. Το πραγματικό ζητούμενο για τα επόμενα χρόνια δεν φαίνεται να είναι η πλήρης κατάργηση της συλλογής τους, αλλά η εξεύρεση μιας ισορροπίας ανάμεσα στην καινοτομία, την επιχειρηματική ανάπτυξη και την ουσιαστική προστασία της ιδιωτικής ζωής των πολιτών.
