Το διάβασμα είναι μια δεξιότητα τόσο βαθιά ενσωματωμένη στην καθημερινότητά μας, ώστε σπάνια αναλογιζόμαστε τη σημασία της. Από μια πινακίδα στον δρόμο και τις οδηγίες ενός φαρμάκου μέχρι ένα συμβόλαιο, μια εφημερίδα ή ένα απλό μήνυμα στο κινητό, σχεδόν κάθε δραστηριότητα στηρίζεται στην ικανότητα κατανόησης του γραπτού λόγου. Τι θα συνέβαινε όμως αν, από τη μια στιγμή στην άλλη, όλοι οι άνθρωποι έχαναν αυτή τη δυνατότητα;
Το πρώτο που θα επικρατούσε θα ήταν η αβεβαιότητα. Βιβλία, εφημερίδες, οθόνες υπολογιστών και κινητών τηλεφώνων θα εξακολουθούσαν να υπάρχουν, όμως τα γράμματα δεν θα είχαν πλέον κανένα νόημα. Οι άνθρωποι θα έβλεπαν τις λέξεις χωρίς να μπορούν να τις αποκωδικοποιήσουν, σαν να επρόκειτο για ένα άγνωστο σύστημα συμβόλων.
Οι επιπτώσεις θα γίνονταν άμεσα αισθητές στην εκπαίδευση. Σχολεία και πανεπιστήμια θα αδυνατούσαν να λειτουργήσουν με τον τρόπο που γνωρίζουμε σήμερα, καθώς το μεγαλύτερο μέρος της γνώσης μεταδίδεται μέσα από βιβλία, σημειώσεις και ψηφιακά κείμενα. Οι εκπαιδευτικοί θα αναζητούσαν νέες μεθόδους διδασκαλίας, βασισμένες αποκλειστικά στον προφορικό λόγο και στην εικόνα.
Τεράστιες δυσκολίες θα αντιμετώπιζαν και οι δημόσιες υπηρεσίες. Νόμοι, κανονισμοί, ιατρικοί φάκελοι, τεχνικές οδηγίες και διοικητικά έγγραφα θα παρέμεναν αποθηκευμένα, όμως κανείς δεν θα μπορούσε να τα χρησιμοποιήσει. Η λειτουργία των κρατών θα επιβραδυνόταν δραματικά μέχρι να βρεθούν εναλλακτικοί τρόποι επικοινωνίας.
Η οικονομία δεν θα έμενε ανεπηρέαστη. Τράπεζες, επιχειρήσεις και βιομηχανίες βασίζονται καθημερινά σε συμβόλαια, αναφορές, τιμολόγια και ηλεκτρονικά αρχεία. Η αδυναμία ανάγνωσης θα δυσκόλευε κάθε μορφή συναλλαγής, ενώ ακόμη και η λειτουργία των σύγχρονων τεχνολογικών συστημάτων θα γινόταν εξαιρετικά περίπλοκη.
Ακόμη και η καθημερινότητα θα άλλαζε ριζικά. Οι πινακίδες κυκλοφορίας, οι οδηγίες χρήσης συσκευών, οι ετικέτες τροφίμων και τα φάρμακα περιέχουν πληροφορίες που θεωρούμε αυτονόητες. Η απώλεια της ανάγνωσης θα μετέτρεπε απλές καθημερινές ενέργειες σε πραγματική πρόκληση.
Το υποθετικό αυτό σενάριο δείχνει πόσο καθοριστική είναι μια δεξιότητα που οι περισσότεροι χρησιμοποιούμε ασυναίσθητα. Η ικανότητα της ανάγνωσης δεν αποτελεί μόνο εργαλείο μάθησης, αλλά τη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται η ενημέρωση, η εργασία, η τεχνολογία και η ίδια η λειτουργία της σύγχρονης κοινωνίας.
