Το μηδέν θεωρείται σήμερα ένας από τους σημαντικότερους αριθμούς στην ιστορία των μαθηματικών. Αν και φαίνεται αυτονόητο, η έννοια της ύπαρξης του «τίποτα» ως αριθμητικής αξίας χρειάστηκε αιώνες για να διαμορφωθεί και να γίνει αποδεκτή. Πάνω σε αυτήν στηρίζονται τα σύγχρονα μαθηματικά, η πληροφορική, η οικονομία και σχεδόν κάθε επιστημονικός υπολογισμός. Τι θα συνέβαινε όμως αν το μηδέν δεν είχε ανακαλυφθεί ποτέ;
Οι πρώτες συνέπειες θα εμφανίζονταν στην ίδια την αριθμητική. Χωρίς το μηδέν, το δεκαδικό σύστημα αρίθμησης δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει με τη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα. Η διάκριση ανάμεσα στους αριθμούς θα γινόταν πολύ πιο περίπλοκη και οι μαθηματικές πράξεις θα απαιτούσαν διαφορετικές μεθόδους, λιγότερο αποδοτικές και περισσότερο χρονοβόρες.
Η ανάπτυξη των μαθηματικών θα επιβραδυνόταν σημαντικά. Η άλγεβρα, οι εξισώσεις, οι συναρτήσεις και πολλές έννοιες του απειροστικού λογισμού βασίζονται άμεσα στην ύπαρξη του μηδενός. Χωρίς αυτό, μεγάλα τμήματα της σύγχρονης μαθηματικής θεωρίας πιθανότατα δεν θα είχαν ποτέ αναπτυχθεί ή θα είχαν πάρει μια εντελώς διαφορετική μορφή.
Ακόμη μεγαλύτερες θα ήταν οι επιπτώσεις στην τεχνολογία. Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές λειτουργούν πάνω στο δυαδικό σύστημα, το οποίο χρησιμοποιεί αποκλειστικά δύο τιμές: το μηδέν και το ένα. Αν η έννοια του μηδενός δεν υπήρχε, η εξέλιξη της πληροφορικής, του διαδικτύου και των ψηφιακών επικοινωνιών θα ήταν πρακτικά αδύνατη. Ολόκληρη η ψηφιακή εποχή, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα, ίσως να μην είχε υπάρξει ποτέ.
Η οικονομία θα αντιμετώπιζε επίσης σοβαρές δυσκολίες. Η λογιστική, οι τραπεζικές συναλλαγές και τα σύγχρονα οικονομικά μοντέλα βασίζονται στη δυνατότητα αναπαράστασης μηδενικών υπολοίπων, μηδενικών μεταβολών και ακριβών υπολογισμών. Χωρίς το μηδέν, η καταγραφή οικονομικών δεδομένων θα ήταν πολύ πιο σύνθετη και επιρρεπής σε λάθη.
Η αστρονομία και η φυσική θα είχαν ακολουθήσει διαφορετική πορεία. Η μέτρηση θερμοκρασιών, η περιγραφή κινήσεων, οι εξισώσεις ισορροπίας και αμέτρητοι επιστημονικοί υπολογισμοί χρησιμοποιούν το μηδέν ως σημείο αναφοράς. Η απουσία του θα δυσκόλευε σημαντικά την κατανόηση πολλών φυσικών φαινομένων και θα περιόριζε την ακρίβεια των επιστημονικών μετρήσεων.
Το υποθετικό αυτό σενάριο αναδεικνύει ότι ορισμένες από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις της ιστορίας δεν είναι απαραίτητα οι πιο εντυπωσιακές. Το μηδέν δεν είναι απλώς ένας αριθμός· αποτελεί μία από τις θεμελιώδεις έννοιες πάνω στις οποίες στηρίζεται ολόκληρο το οικοδόμημα των μαθηματικών και, κατ' επέκταση, της σύγχρονης επιστήμης και τεχνολογίας. Χωρίς αυτό, ο κόσμος θα είχε εξελιχθεί με εντελώς διαφορετικό τρόπο.
