_large.jpg)
Η εμπιστοσύνη είναι ένας από τους πιο πολύτιμους αλλά και πιο αόρατους μηχανισμούς που συγκρατούν μια κοινωνία. Χωρίς αυτήν, οι οικονομικές συναλλαγές δυσκολεύουν, οι προσωπικές σχέσεις δοκιμάζονται και οι θεσμοί χάνουν την αξιοπιστία τους. Παρ' όλα αυτά, η εμπιστοσύνη δεν μετριέται. Διαμορφώνεται μέσα από εμπειρίες, συμπεριφορές και προσωπικές εκτιμήσεις, χωρίς ποτέ να αποτυπώνεται με ακρίβεια. Τι θα συνέβαινε όμως αν κάθε άνθρωπος μπορούσε να βλέπει, ανά πάσα στιγμή, το πραγματικό επίπεδο εμπιστοσύνης που του δείχνουν οι γύρω του;
Φανταστείτε έναν κόσμο όπου, κάθε φορά που συναντάτε έναν συνάδελφο, έναν φίλο ή έναν άγνωστο, γνωρίζετε αμέσως πόσο σας εμπιστεύεται. Όχι μέσα από υποθέσεις ή εντυπώσεις, αλλά μέσω μιας αδιαμφισβήτητης ένδειξης. Οι ανθρώπινες σχέσεις θα γίνονταν απόλυτα διαφανείς και πολλές κοινωνικές συμπεριφορές θα άλλαζαν από την πρώτη κιόλας ημέρα.
Στον επαγγελματικό χώρο, οι επιχειρήσεις θα χρησιμοποιούσαν πιθανότατα αυτές τις πληροφορίες για να επιλέγουν στελέχη, συνεργάτες και διαπραγματευτές. Ένας άνθρωπος που εμπνέει υψηλά επίπεδα εμπιστοσύνης θα αποκτούσε σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, ενώ όσοι δυσκολεύονται να χτίσουν αξιόπιστες σχέσεις θα αντιμετώπιζαν εμπόδια που σήμερα δεν είναι τόσο εμφανή.
Η πολιτική ζωή θα άλλαζε επίσης δραστικά. Οι πολίτες δεν θα χρειάζονταν πλέον δημοσκοπήσεις για να εκτιμήσουν τη δημοφιλία ή την αξιοπιστία ενός πολιτικού προσώπου. Οι ίδιοι οι πολιτικοί θα γνώριζαν διαρκώς το πραγματικό επίπεδο εμπιστοσύνης που απολαμβάνουν, γεγονός που ίσως τους οδηγούσε σε πιο υπεύθυνες αποφάσεις ή, αντίθετα, σε ακόμη μεγαλύτερη προσπάθεια διαμόρφωσης της δημόσιας εικόνας τους.
Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, όμως, θα βρισκόταν στις προσωπικές σχέσεις. Η φιλία, η αγάπη και η συνεργασία βασίζονται συχνά στην αμοιβαία εμπιστοσύνη, η οποία χτίζεται σταδιακά. Αν αυτή η πληροφορία ήταν πάντοτε διαθέσιμη, πολλοί άνθρωποι θα σταματούσαν να επενδύουν χρόνο σε σχέσεις που γνωρίζουν εκ των προτέρων ότι δεν έχουν γερά θεμέλια. Από την άλλη πλευρά, η διαρκής γνώση της αξιολόγησης των άλλων ίσως οδηγούσε σε υπερβολική ανασφάλεια και συνεχή προσπάθεια επιβεβαίωσης.
Ένα ακόμη ερώτημα αφορά τη δυνατότητα αλλαγής. Η εμπιστοσύνη δεν είναι στατική. Κερδίζεται, χάνεται και πολλές φορές αποκαθίσταται. Αν κάποιος έβλεπε καθημερινά μια χαμηλή ένδειξη εμπιστοσύνης από το περιβάλλον του, θα προσπαθούσε να βελτιωθεί ή θα απογοητευόταν θεωρώντας ότι η εικόνα του έχει ήδη παγιωθεί; Η απάντηση ίσως να διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Το συγκεκριμένο υποθετικό σενάριο δείχνει ότι η κοινωνία λειτουργεί όχι μόνο χάρη στην αλήθεια, αλλά και χάρη στην αβεβαιότητα. Δεν γνωρίζουμε ποτέ με απόλυτη βεβαιότητα πώς μας βλέπουν οι άλλοι, και ίσως αυτό να μας δίνει τον χώρο να εξελισσόμαστε, να διορθώνουμε τα λάθη μας και να χτίζουμε σχέσεις που βασίζονται στη σταδιακή γνωριμία. Αν η εμπιστοσύνη μετατρεπόταν σε έναν αριθμό ορατό σε όλους, ο κόσμος ίσως γινόταν πιο διαφανής, αλλά όχι απαραίτητα πιο ανθρώπινος.
